1. Jaka praca...
- taka zasługa.
- taki zbiór.
- taka płaca.
Za dobrą pracę możesz spodziewać się dobrej zapłaty, za złą pracę - marnej zapłaty.
2. Koń ma cztery nogi...
- chciałby mieć i rogi.
- a je za ośmiu.
- i też się potknie.
Nie zawsze wiele zalet jest gwarancją sukcesu.
3. Każdy ma swojego mola, co go...
- łaskocze.
- odwiedza.
- gryzie.
Każdy ma jakieś zmartwienie, jakąś sprawę, która go gnębi, martwi.
4. Dzieci z nim...
- chrzcić nie będę.
- do dentysty nie puszczę.
- diabłu nie oddam.
Nie będę się z nim kumał ani przyjaźnił.
5. Jak trwoga...
- to w nogi.
- to do Boga.
- to głowę w piasek.
W nieszczęściu człowiek poszukuje pociechy.
6. Co za dużo...
- to niezdrowo.
- to i wół nie udźwignie.
- to i krowa nie zje.
Pamiętaj, że we wszystkim panuje umiar.
7. Nie taki diabeł straszny...
- kiedy go oswoisz.
- jak go malują.
- gdy żyje się z nim w przyjaźni.
Czasem przeraża nas to, co musimy zrobić, a kiedy mamy to już za sobą, okazuje się, że wcale nie było to takie trudne.
8. Zastaw się...
- a postaw się.
- a dłużnicy będą cię nachodzić.
- a nie będziesz miał spokoju.
Tak ironicznie mówimy o tych, którzy, chcąc pokazać się z jak najlepszej strony i wprawić w podziw innych, skłonni są nawet zaciągnąć długi.
9. Szkoda czasu...
- i ludzi.
- i atłasu.
- na wycieczkę do lasu.
Tak mówimy wtedy, gdy z całą pewnością wiemy, że nie warto podejmować jakichś działań.
10. Nosił wilk razy kilka...
- ponieśli i wilka.
- dopóki mu nie zabrali.
- aż trafił na osiłka.
Mówimy tak, gdy ktoś wiele razy szkodził innym, ale pewnego razy jego spotkała przykrość.
11. Nie ma róży...
- bez kolców.
- bez urody.
- bez zapachu.
Każda przyjemna rzecz ma też swoje przykre strony.
12. Wart Pac pałaca...
- a wół karety.
- a pałac Paca.
- a kupiec towaru.
Mówimy tak w sytuacji, gdy jeden jest wart drugiego, a obaj są równi, podobni do siebie.
13. Kto pierwszy...
- ten lepszy.
- ten drugiego za sobą ciągnie.
- ten zawsze zdąży.
Tak mówimy o kimś, kto coś zyskał tylko dzięki temu, że przyszedł najwcześniej.
14. Co się odwlecze...
- to i końca nie ma.
- to nie pomoże i nie zaszkodzi.
- to nie uciecze.
To, co odłożyłeś na później, i tak będziesz musiał zrobić.
15. Okazja...
- czyni złodzieja.
- zdarza się raz.
- jest szansą.
Tak mówimy, gdy ktoś korzystając z nadarzającej się okazji, źle postąpił.
16. Wiedzą sąsiedzi...
- kiedy wracasz do domu.
- jak kto siedzi.
- co jesz na obiad.
Tak określamy wścibskich sąsiadów, przed którymi nic nie da się ukryć.
17. Lepiej późno...
- niż wcale.
- niż wcześnie.
- niż później.
Lepiej, jeśli zrobimy coś z opóźnieniem niż w ogóle.
18. Kto się lubi...
- ten się czubi.
- ten się chlubi.
- ten się gubi.
Tak żartobliwie mówimy o tych, którzy stale sobie dokuczają; z tego powodu wydawać by się mogło, że się nie lubią, a oni w rzeczywistości darzą się sympatią.
19. Gdzie Rzym...
- gdzie Włochy.
- gdzie Krym.
- gdzie Wenecja.
Tak mówimy, gdy chcemy podkreślić, że jakieś dwa miejsca nie mają ze sobą nic wspólnego.
20. Co z oczu...
- to pisz na bystrej wodzie.
- to i z serca.
- to strach mniejszy.
Na co się nie patrzy, o tym się zapomina.
21. Przyzwyczajenie...
- jest nałogiem.
- jest potrzebne jak powietrze.
- jest drugą naturą człowieka.
Każdy ma jakieś zwyczaje, zgodnie z którymi postępuje; są one tak silne, że czasem trudno jest oddzielić cechy charakteru od nawyków.
22. Głodnemu chleb...
- na czas.
- na myśli.
- na ratunek.
Tak mówimy o kimś, kto nieopatrznie zdradził się z tym, o czym rzeczywiście myśli.
23. Co nagle...
- to po diable.
- to niedokładnie.
- to w porę.
Działania, decyzje podejmowane w pośpiechu nie zawsze bywają dobre.
24. Każdy kij ma...
- dwa końce.
- właściciela.
- przeznaczenie.
Twoje postępowanie, które może przynieść szkodę innym, prędzej czy później obróci się przeciwko tobie.
