Przebiśniegi.

"Stokrotka" Hans Christian Andersen

A teraz słuchaj!

Daleko na wsi, tuż koło drogi, stała altana; widziałeś ją na pewno, kiedyś tamtędy przechodził. Przed altaną był mały ogródek kwiatowy z pomalowanymi sztachetami, tuż obok na murawie, wśród najpiękniejszej zielonej trawy, rosła mała stokrotka; słońce ogrzewało ją tak samo mocno i pięknie jak wielkie, pyszne kwiaty w ogrodzie, i dlatego rosła z godziny na godzinę. Pewnego ranka całkiem rozkwitła i stała tak ze swymi małymi, śnieżnobiałymi płatkami, które otaczały, jak promienie, żółte słoneczko pośrodku. Nie myślała wcale o tym, że żaden człowiek nie widzi jej w trawie i że jest biednym, pogardzanym kwiatkiem; nie - była bardzo zadowolona, zwracała się cała do ciepłego słońca, patrzała w nie i słuchała skowronka, który śpiewał w powietrzu.

Mała stokrotka czuła się szczęśliwa, jak gdyby to było wielkie święto, a przecież był to tylko poniedziałek; wszystkie dzieci uczyły się w szkole; podczas gdy dzieci tkwiły w ławkach i uczyły się tam czegoś - stokrotka tkwiła na swej zielonej łodydze i również się uczyła od ciepłego słońca i od wszystkiego, co ją otaczało, jaki Bóg jest dobry. Myślała o tym, jak pięknie wyśpiewuje skowronek to, co czuje w ciszy, i patrzyła z pewnego rodzaju czcią i podziwem na szczęśliwego ptaszka, który umie śpiewać i fruwać; ale nie martwiła się tym, że sama tak nie potrafi. "Widzę i słyszę! - myślała - słońce mnie grzeje i wiatr mnie całuje. Ach, obficie mnie obdarowano!".

Za sztachetami stało tyle sztywnych, wykwintnych kwiatów; im mniej pachniały, tym dumniej strzelały w górę. Piwonie nadymały się, aby być większymi od róż - ale rozmiar przecież nic nie znaczy. Tulipany miały najpiękniejsze barwy, wiedziały o tym dobrze i trzymały się prosto, aby je można było lepiej widzieć. Nie spostrzegały wcale małej stokrotki, ale ona patrzała na nie tym uważniej i myślała: "Jakież one bogate i piękne! Do nich przyleci na pewno ten wspaniały ptak w odwiedziny. Bogu dzięki, że jestem tak blisko nich, mogę przynajmniej przyglądać się ich wspaniałości". I właśnie gdy tak myślała, posłyszała: "Ćwir, ćwir!" - to skowronek zleciał na dół, ale nie do piwonii ani tulipanów - nie: sfrunął w trawę do biednej stokrotki; radość po prostu przeraziła stokrotkę i sama nie wiedziała, co ma myśleć.

Ptaszek tańczył dookoła stokrotki i śpiewał: "Jaka ta trawa jest miękka, patrzcie, jaki to kochany, mały kwiatek o złotym serduszku i srebrzystej sukience". Żółty środek stokrotki wyglądał naprawdę jak złoty, a małe płatki dookoła błyszczały swą białością. Jakże szczęśliwa była stokrotka - to trudno sobie wyobrazić. Ptaszek pocałował ją swym dziobem, zaśpiewał dla niej i pofrunął znowu w błękitne powietrze. Chyba kwadrans minął, zanim stokrotka przyszła do siebie. Trochę zawstydzona, ale jednak serdecznie uradowana, spojrzała na kwiaty w ogrodzie, widziały przecież, jaki ją spotkał honor i jakie szczęście; musiały zrozumieć, jaka to była dla niej radość; ale tulipany stały tak samo sztywne jak przedtem, twarze ich ściągnęły się, zaczerwieniły z gniewu. Piwonie nadęły się, "ph!", całe szczęście, że nie mogły mówić, na pewno robiłyby stokrotce ostre wymówki. Biedny kwiatek widział, że nie są w dobrym humorze, i to mu sprawiało prawdziwą przykrość. Wtedy do ogrodu przyszła dziewczynka z wielkim nożem, ostrym, błyszczącym, zbliżyła się do tulipanów i zaczęła obcinać jeden po drugim.

- Ach! - westchnęła stokrotka. - Jakież to straszne, już po tulipanach!

Dziewczynka odeszła z tulipanami; stokrotka była szczęśliwa, że stoi daleko w trawie i że jest małym, biednym kwiatkiem; była przepełniona wdzięcznością i kiedy słońce zaszło, zwinęła płatki i zasnęła śniąc przez całą noc o słońcu i o małym ptaszku.

Następnego ranka, kiedy kwiatek wyciągnął radośnie białe płatki, niby małe ramiona, do powietrza i słońca, posłyszał głos ptaszka, ale śpiew jego brzmiał smutnie. Tak, biedny skowronek miał powody do smutku, schwytano go i oto teraz siedział w klatce przy otwartym oknie. Śpiewał o szczęściu swobodnego fruwania, śpiewał o młodym, zielonym życiu w polu i o pięknej podróży, którą mógłby odbyć na swych skrzydłach wysoko w powietrzu. Biedny ptaszek nie myślał o wesołości, siedział uwięziony w klatce.

Stokrotka chętnie by mu pomogła, ale jak miała się do tego zabrać? Trudno było coś wymyślić. Zapomniała zupełnie, jak pięknie było dookoła niej, jak gorąco grzało ją słońce i jak ślicznie wyglądały jej białe płatki; myślała tylko o uwięzionym ptaszku, któremu nie mogła pomóc.

Wtedy wyszło z ogrodu dwóch małych chłopców; jeden z nich trzymał nóż, taki sam duży i ostry jak ten, którym dziewczynka obcinała tulipany. Zmierzali wprost do stokrotki, która nie mogła zrozumieć, czego oni chcą.

- Moglibyśmy tu wyciąć dla skowronka piękny kawałek murawy! - powiedział jeden z chłopców i zaczął wycinać kwadrat dookoła stokrotki, zostawiając ją pośrodku.

- Wyrwij ten kwiat! - powiedział drugi chłopiec, a stokrotka zadrżała ze strachu, bo zostać wyrwaną to to samo co umrzeć, a teraz chciała tak bardzo żyć, teraz gdy miała się dostać z kawałkiem murawy do klatki skowronka.

- Nie, zostaw ją! - powiedział drugi chłopiec. - Tak ładnie wygląda!

Została więc i zabrano ją do klatki skowronka.

Biedny ptaszek narzekał głośno na utratę wolności i uderzał skrzydłami o żelazną kratę, mała stokrotka nie mogła mówić, nie mogła mu powiedzieć słowa pociechy, chociaż tak bardzo chciała. I tak przeszło całe przedpołudnie.

- Nie ma tu wody! - powiedział uwięziony skowronek. - Wszyscy wyszli i nie zostawili mi ani kropli do picia. Gardło mi wyschło i pali. Czuję w sobie ogień i lód - powietrze jest takie ciężkie! Ach, będę musiał umrzeć z daleka od ciepłego słońca, od świeżej zieleni, od całego piękna, które stworzył Bóg!

I potem wsadził mały dziobek w chłodną trawę, aby się trochę odświeżyć; wtedy wzrok jego padł na stokrotkę: ptak skinął do niej główką, pocałował ją dziobkiem i powiedział:

- Ty także musisz tu więdnąć, biedny mały kwiatuszku! Ciebie i kawałek zielonej murawy dano mi w zamian za cały świat, który miałem na wolności. Każde źdźbło trawy musi mi zastąpić zielone drzewo. Każdy z twoich białych płatków ma być dla mnie pachnącym kwiatem. Ach, przypomina mi to tylko, ile straciłem!

"Kto mógłby pocieszyć skowronka?" -- pomyślała stokrotka. Ale nie mogła poruszyć żadnym płatkiem; jednakże zapach, który wydzielały jej płatki, był o wiele silniejszy niż zwykły zapach tego kwiatu; zauważył to również skowronek, a chociaż był osłabiony z pragnienia i w męce wyrywał zielone trawki, nie ruszył kwiatka.

Nadszedł wieczór i nikt nie przyszedł, i nie przyniósł ptaszkowi kropli wody; wtedy skowronek wyciągnął swoje piękne skrzydła i potrząsał nimi kurczowo, jego śpiew brzmiał jak zbolały pisk, mała główka pochylała się ku stokrotce i serce ptaka pękło ze smutku i tęsknoty; a kwiatek nie mógł, jak poprzedniego wieczoru, zasnąć, stuliwszy płatki; chore i smutne chyliły się one do ziemi.

Dopiero następnego ranka przyszli chłopcy; a kiedy zobaczyli martwego ptaka, zapłakali, płakali rzewnymi łzami i wykopali mu śliczny grób, który ozdobili płatkami kwiatów. Ciało ptaka włożyli do pięknego, czerwonego pudełka; królewski miał pogrzeb biedny ptaszek. Kiedy żył i śpiewał, zapomniano o nim; trzymano go w klatce w niedostatku, teraz ofiarowano mu wspaniały pogrzeb i wiele łez.

A kawałek murawy wraz ze stokrotką wyrzucono na drogę pełną kurzu, nikt nie myślał o kwiatku, który najwięcej współczuł małemu ptaszkowi i tak gorąco chciał go pocieszyć.

"Chomik szuka wiosny" Mateusz Galica

Pewnego dnia mały Chomik obudził się w swojej norce na skraju lasu. Ziewnął, przeciągnął się, przetarł oczy łapką, wyszedł z norki, szukać wiosny.

- Zimno - mruknął zaspany Chomik.

Rozejrzał się dookoła, ale wiosny nigdzie nie było.

Na gałązkach wierzby siedziały małe puchate wierzbowe kotki.

- Co robicie tak wysoko? - spytał Chomik.

- Rośniemy, rośniemy - zawołały wierzbowe kotki.

- A wiosny nie widziałyście? – spytał Chomik.

Ale właśnie nadleciał wiatr, wierzba zaszumiała gałązkami i Chomik nie usłyszał co mówią wierzbowe kotki.

Poszedł więc dalej. Świeciło słonko, a po niebie przepływały małe chmurki.

- Halo - zawołał do nich Chomik. - Czy nie widziałyście wiosny?

A wtedy jedna chmurka zasłoniła słońce i na Chomika spadły krople deszczu.

- Brr...- skulił się Chomik przy ziemi i zobaczył małe, białe kwiatki.

- Może wy widziałyście wiosnę? - zapytał, ale kwiatki były malutkie i jeszcze nie potrafiły mówić.

Chomik poszedł dalej szukać wiosny.

W górze między drzewami fruwały ptaki. Były bardzo zajęte, bo zbierały gałązki i wiórki na budowę gniazd.

- Może wy wiecie, gdzie jest wiosna? - zawołał Chomik, ale ptaki śpiewały, ćwierkały, gwizdały i nawet nie słyszały głosu Chomika.

- Muszę iść dalej, tuta jeszcze nikt wiosny nie spotkał - mruknął do siebie.

Aż wreszcie Chomik doszedł na łąkę, a tam na długich nogach stał pan bocian. Chomik zadarł wysoko głowę i przyjrzał się boćkowi. Jego nawet nie warto pytać o wiosnę, jest taki zmarznięty, że aż nos i nogi ma czerwone. A bocian też przyjrzał się Chomikowi i zaklekotał:

- Coś podobnego! - Ta żaba cała ubrana jest w ciepłe futerko, a ja myślałem, że już wiosna - i odleciał.

A Chomik powędrował dalej szukać wiosny ...

 

Pory roku - jesień

Co to za pani w złocie, czerwieni,

sady maluje, lasy przemieni?

A gdy odejdzie gdzieś w obce kraje,

 śnieżna zawieja po niej nastaje!

(jesień)

Co to za miesiąc, który niesie:

grzyby i wrzosy liliowe w lesie,

w sadach soczyste jabłka czerwone,

a także pierwszy szkolny dzwonek?

(wrzesień)

On dziesiąty jest w kolejce,

 gdzie stoi dwanaście miesięcy.

(październik)

To miesiąc smutny taki,

 bo odleciały już ptaki.

I liść ostatni już opadł.

Ten miesiąc zwie się…

(listopad)

Gdy się te niteczki snują po ścierniskach,

to znak nieomylny, że jesień jest bliska.

(babie lato)

Płynie po niebie, znasz ją i wiesz,

że gdy jest ciemna, może być deszcz.

(chmura)

Co to za rycerz w słomianej zbroi,

różę otula, w ogrodzie stoi.

(chochoł)

Na jakim drzewie jesienią

 koraliki się czerwienią?

(jarzębina)

W lesie go spotkasz i dziwisz się srodze:

bo on ma kapelusz, ale gdzie? Na nodze!

(grzyb)

Jakie obuwie, do tego służy,

 żeby nóg nie moczyć nawet w kałuży.

(kalosze)

Choć kolczaste jak jeże, każdy do rąk je bierze.

Odziera z odzienia

i w koniki zamienia.

(kasztany)

Spadają z drzewa żółte, czerwone.

Wiatr je niesie w tę i tamtą stronę.

(liście)

Chociaż nie jest babcią,

mówią na nią,, siwa”.

Na ,,m” się zaczyna, zwykle rano bywa.

(mgła)

Gdy świeci słońce, stawiasz go w kącie.

 Kiedy deszcz rosi, nad głową go nosisz.

(parasol)

Dom pszczół i Ewa, to będzie…

(ulewa)

Bez skrzydeł-a jednak lecę,

nie mam rąk, a jabłka zrywam.

Nie mam ust-a zgaszę świecę,

powiedz, jak ja się nazywam?

(wiatr)

Co jesienią z dębu spada?

Co ze smakiem dzik zajada?

(żołędzie)

 

Pory roku - wiosna

W marcu się zaczyna, gdy się kończy zima.
Przyjdzie z wiatru ciepłym wiewem,
z pięknem kwiatów, z ptaków śpiewem.
(wiosna)

Mówią – że w nim jak w garncu,

nieustanna zmiana.

Słońce grzeje w południe, mrozek szczypie

z rana, a do tego jeszcze przelatują deszcze!

(marzec)

Po marcu przyjeżdża w kwiecistej karecie.

Przed majem odjeżdża.

Kto taki? Czy wiecie?

(kwiecień)

Chociaż to miesiąc długi,

to najkrócej się nazywa.

 I co roku tym się chlubi,

że zielenią świat okrywa.

(maj)

Zobaczysz je wiosną, gdy na wie-

rzbach rosną. Srebrne futra mają.

Jak się nazywają?

(bazie)

Powrócił do nas z dalekiej strony,

ma długie nogi i dziób czerwony.

Dzieci się śmiały, gdy go witały,

żabki płakały przez dzionek cały.

(bocian)

Co ona przekopie, to one wygładzą.

 W domowym ogródku bardzo się przydadzą.

(grabie)

Co buduje każdy ptak, by chować

pisklęta, a tylko kukułka,

o tym nie pamięta?

(gniazdo)

Są żółte jak kaczuszki.

 Myślicie, że mają nóżki. 

Nie wcześnie, chłodną wiosną na mokrej łące rosną.

(kaczeńce)

Gdy niebo wdzieje szary kubraczek,

 a potem rzewnie się rozpłacze,

gdzie spadnie łez tych liczba duża, 

tam z wody się zrobi wielka …

(kałuża)

Nie listek, nie kwiatek, rośliny

zadatek. Ma go każde nasienie,

najpierw on wrasta w ziemię.

(kiełek)

Biała i twarda po rzece pływa.

Wrona ci powie, jak się nazywa.

(kra)

Kolorowe i pachnące, czy

w ogrodzie, czy na łące, zawsze

chętnie je zbieramy na bukiecik

dla swej mamy.

(kwiaty)

Wiosną na drzewie się zieleni, ale

opada na jesieni.

(liść)

W brązowych kapturka chowają

się listki wiosną, a potem będą

zielone, gdy trochę podrosną.

(pąki)

Przez śnieg się odważnie przebijam.

 Mróz nawet mnie nie po-

wstrzyma. Mam listki zielone,

tak jak wiosna,

a dzwonek bielutki jak zima.

(przebiśnieg)

Kiedy jest zimno, kiedy deszcz

pada, gdy na dwór wychodzisz

na siebie wkładasz.

(płaszcz)

Przyszła wiosna od lasku z kluczykami przy pasku.

A te klucze pachnące,

można znaleźć na łące.

(pierwiosnki)

Tam, w lesie cienistym, zakwita niebiesko.

Na łące na pewno czułby się kiepsko.

A gdy zakwita w marcu,

 to wtedy już wiecie, 

że nieodwołalnie jest wiosna na świecie.

(przylaszczka)

On pierwszy do nas z ciepłych krajów wrócił,

i nad polami piosenkę zanucił.

(skowronek)